De omgekeerde wereld…

De manier waarop kinderen worden opgevoed dreigt een nieuw taboe te worden. In toenemende mate blijkt dat niemand een ander nog op zijn of haar gedrag aanspreekt. Laat staan er iets over durft te zeggen. Bijvoorbeeld over kinderen die onuitstaanbare trekjes vertonen. Hun leeftijdsgenoten het leven zuur maken. Met soms desastreuze gevolgen. En het meest erge van dit alles? Ze mogen het ook ongestraft op school doen. Omdat je als leerkracht heel erg op je tellen moet passen. Voor je eigen hachje moet vrezen…

Hoe lang tolereren we nog dat kinderen respectloos met hun leeftijdsgenoten omgaan, ze voortdurend buitensluiten of ze allerlei minder aangename verwensingen naar het hoofd slingeren. Of moeten we wachten tot de deur van een klaslokaal open zwaait en het slachtoffer een dader wordt? En er in het wilde weg op alles wordt geschoten wat beweegt? Kortom, taferelen meemaken die we alleen maar van de VS kennen. Of wachten we tot de volgende leerling voor de trein springt…

Veel pestgevallen raken niet bekend door de enorme angst die onder slachtoffers leeft. Ze durven er met niemand over te praten. Vaak zelfs niet met hun ouders. Scholen hebben inmiddels allerlei manieren ontwikkeld om pesten tegen te gaan. Er wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van pesten. Zoals groepsvormende opdrachten tijdens de mentorles en buitenschoolse activiteiten om de groep maar zo sociaal mogelijk te maken. Mocht er gepest zijn, dan kunnen leerlingen dit melden bij hun mentor. Bij een leerkracht waar ze vertrouwen in hebben of bij een door de school aangestelde leerkracht die de rol als vertrouwenspersoon vervult.

Het is de waanzin ten top dat leerkrachten zich door hun leidinggevenden in de steek gelaten voelen…

Wellicht is pesten niet helemaal uit te bannen maar we zullen er in elk geval voor moeten zorgen dat gepeste kinderen bij iemand, een aardige leraar Duits of een mentor met een goed luisterend oor, terecht kunnen. Iemand waar ze het volste vertrouwen in hebben dat die hen kan helpen.

Met z’n allen keuren we pesten af. Met z’n allen lopen we mee in stille tochten. Met z’n allen zeggen we dat we er iets aan doen. Maar waarom stopt het niet? Mag ik het in dat licht bekeken vreemd vinden dat een leerkracht er door leidinggevenden op aangesproken wordt als de scholier op de vingers wordt getikt? Is dat niet een beetje de omgekeerde wereld?
Uit de duim gezogen denkt u? Vergeet het maar. Ik kan u zo een voorbeeld noemen. En over de angst die bij leerkrachten ontstaat. Het is de waanzin ten top dat zij zich door hun leidinggevenden in de steek gelaten voelen. Dat zelfs zij zich, zolang er geen protocollen komen die hen beschermen, niet meer veilig voelen. En dat ze pestgedrag in wezen maar moeten toestaan.

In mijn ogen heeft het er alle schijn van dat sommige schoolbesturen pesterijen het liefst onder het tapijt wegmoffelen. Afdoen als onschuldige plagerijen. En de meldingen daarover belonen met een formele klacht tegen de leerkracht die ook maar het lef heeft om zijn of haar mond open te trekken. Uit angst dat de naam van de school besmet wordt verklaard. Ouders hun kroost elders dreigen onder te brengen. Die angst lijkt groter te zijn dan de wil om een einde aan dit soort praktijken te maken.

Wat je dan allemaal over je heen krijgt is onvoorstelbaar. Intimiderende pesters blijken zo gehaaid dat ze de rollen omdraaien…

Wanneer pestgedrag eenmaal gemeld is, dient dit door scholen serieus te worden genomen. Helaas hebben we te maken met een generatie leidinggevenden die leerlingen met ongewenst gedrag niet aanspreken. En dan sta je voor een dilemma. Zeg je er zelf iets van of laat je het slachtoffer aan zijn lot over.

Ooit ben je begonnen als jonge leerkracht met veel idealen. Gaandeweg kom je erachter dat kennis overdragen slechts een deel van je leraarschap is. Merk je dat het veel belangrijker is dat je talenten van leerlingen kunt ontwikkelen. Dat ze kunnen opgroeien tot een bepaalde persoonlijkheid. Zoiets lukt alleen in een omgeving waar de leerlingen zich prettig voelen. Dus kies je ervoor om de veiligheid van het slachtoffer te waarborgen.

Wat je dan allemaal over je heen krijgt is onvoorstelbaar. Intimiderende pesters blijken zo gehaaid dat ze de rollen omdraaien. Niet zij hebben een leerling van de trap gegooid en roddels over het slachtoffer verspreid. Nee jij, de leerkracht, hebt de pester geïntimideerd. Ouders komen meteen in het verweer, melden je ‘intimiderende’ gedrag bij je leidinggevenden. Zonder vraagtekens te zetten gaan ze mee in het verhaal van ouders. Intussen melden deze terloops dat ze je thuis wel even zullen opzoeken. De appel blijkt dus niet ver van de boom te vallen.

Zich verschuilend achter procedures wordt een extern vertrouwenspersoon, die een neutrale rol hoort te spelen, ingeschakeld. Wanneer ook hij de zijde van de ouders en de pestkop kiest heb je een officiële klacht aan je broek hangen. Gevolgd door een schorsing. Die even later weer opgeheven moet worden omdat de door de pestkop genoemde ‘feiten’ niet bewezen kunnen worden.

Wanneer zij geen actie ondernemen brand je je vingers er niet meer aan. En dat vooral vanuit de angst…

Je bent nog steeds geen doemdenker, maar begint zo langzamerhand pessimistische trekjes te krijgen. Een aantal jaren geleden had je nog de instelling dat je er alles aan zou doen om gepeste leerlingen te beschermen. Om ze weerbaarder te maken. Pesters werden door jou geconfronteerd met hun woorden en daden. In het huidige onderwijssysteem kan dat blijkbaar niet meer. Ze één op één aanspreken durf je nu niet meer, waardoor je de leerlingen die je steun nodig hebben, niet meer voldoende in bescherming kunt nemen.

Die durf is je door het gebrek aan steun van en wantrouwen in je leidinggevenden afgenomen. Een hele trieste zaak. Het enige wat je nog kunt doen is pesters in de groep op hun uitspraken en gedrag aan te spreken. Daar zullen ze niet blij mee zijn. Maar helaas kan dat dus alleen maar meer in het bijzijn van anderen. Dan zijn er tenminste getuigen die jouw rol kunnen aangeven. Daarnaast blijf je pest- en wangedrag melden bij je leidinggevenden. Maar wanneer zij geen actie ondernemen brand je je vingers er niet meer aan. En dat vooral vanuit de angst om weer door een stel respectloze ouders te worden aangeklaagd. En het risico dat leidinggevenden je opnieuw volledig in de kou laten staan.

Jaren geleden idealistisch begonnen, maar door al het voorgaande heb je het even helemaal gehad met het onderwijs. Je stevige persoonlijkheid loopt een enorme deuk op en je voelt je fors beschadigd. Gelukkig heeft ieder nadeel ook zijn voordeel. Je krijgt vanuit allerlei hoeken hartverwarmende reacties. Fantastisch opgevangen door je naaste collega’s, opbeurende reacties van je leerlingen en hun ouders. En heel langzaam keert je enthousiasme weer terug.

De wonden zijn nog lang niet geheeld, maar je gaat ervoor om het zelfvertrouwen te herwinnen. Ook ontdek je dat verreweg de meeste leerlingen je een forse dosis energie bezorgen. Daaruit blijkt maar weer eens dat leerlingen en leerkrachten elkaar nodig hebben. Het lijkt een soort kringloop waarbij je elkaar kunt opstuwen tot betere prestaties. Je weer helemaal je ding kunt doen zoals je al die jaren gewend bent geweest, want leraar zijn blijft hoe dan ook een heel mooi vak.

7 gedachtes over “De omgekeerde wereld…

  1. Schoolbesturen die pestpraktijken onder het tapijt schuiven? Natuurlijk. We leven sowieso in een maatschappij waar van alles wordt weggestopt. Omdat het ons niet past. Het is toch verdorie ook geen wonder dat er zoveel commentaar is op overheid, overheidsinstanties en andere organisaties die het voor het zeggen hebben in onze maatschappij. Ze zijn allemaal bang voor hun eigen positie. Elke vorm van tegenspraak wordt de kop ingedrukt. Dat past niet. Hoe lang blijven we nog slaafs toekijken hoe onze maatschappij steeds verder achteruit holt. De normen en waarden verder vervagen?

  2. ”want leraar zijn blijft hoe dan ook een heel mooi vak.”
    Kijk, als je dat nu maar voor ogen houdt overwin je alles. Zelfs de grootste pestkop of de meest dwars liggende bestuurder. Want uiteindelijk doe je het voor de leerlingen die je wel nodig hebben.

  3. Is het nu eindelijk klaar. Zullen we nu gewoon met zijn allen afspreken dat we de mensen aanpakken die over de grens van het toelaatbare gaan. En de leerkrachten de bescherming bieden die ze verdienen. Ik ben de laatste die zegt dat we de lijfstraffen maar weer in moeten voeren. Maar een ding weet ik. Tijdens mijn schooltijd kreeg je wel eens een corrigerende tik. Daar hoorde je mijn ouders nooit over. Dan was het van: dat zal je wel verdient hebben. En we hadden toen respect voor de onderwijzers. Die is nu ver te zoeken.

  4. Jarenlang heb ik in het onderwijs gezeten. Vroeger was er nog respect voor de leraar. Tegenwoordig hoef je maar met een vinger naar iemand te wijzen of ze klagen je aan wegens misbruik. Ik begrijp dit verhaal wel. Een ex-collega van mij klaagde op zekere dag steen en been bij zijn leidinggevenden over een tweetal jongens die een ware terreur op school ontketenden. Niemand durfde er iets aan te doen. Ook de leiding niet. Het zou allemaal wel een beetje meevallen. Hij moest er niet zo zwaar aan tillen. Op een gegeven moment was hij het echter beu toen die twee een jongen op het schoolplein inelkaar schopten. Hij is op eigen houtje naar de ouders gegaan en heeft daar gezegd dat het afgelopen moest zijn omdat hij anders aangifte zou doen. Het was vanaf dat moment ook daadwerkelijk voorbij met de pesterijen maar mijn collega kon zijn biezen wel pakken. Hij werd geschorst omdat hij volgens de schoolleiding zijn boekje te buiten was gegaan. Deze kwestie speelt nog steeds. Hij is nog altijd aan het procederen.

  5. Ik weet niet welke school hier mee bedoelt wordt maar het is een duidelijke aanklacht. Doe er iets mee. Het kan niet zo zijn dat we onze hoofden maar omdraaien wanneer er pesterijen plaatsvinden.

  6. Het moet ook niet doller worden zeg. Een leraar die voor zijn positie moet vrezen omdat de school bang is voor het eigen imago? Ik ben van mening dat we daar nooit en te nimmer aan toe mogen geven. En als de schoolbesturen pesterijen onder het tapijt willen schuiven moeten ze opkrassen. Zijn ze geen knip voor de neus waard.

  7. Helemaal niets uit duim gezogen….ik ken ook leraren met zelfde reacties…
    Prachtig mooi weer geschreven, spreekt voor zich…alles is aan het verharden en zolang men alleen aan eigen hachje denkt gaat dit hier in NL nog zeer ernstige vormen aannemen.
    Men voelt zich meer en meer alleen staan, weet niet hoe soms te overleven, wat doet dat met een mens?
    Zolang de regering steeds verder van volk af gaat staan kunnen we alleen empathie tonen met de minder bedeelden en met die in de knoop zitten.
    Zijn we ook de vaders en moeders vergeten die hun hele gezin in uiterste wanhoop doden om dan zelfmoord te plegen.
    Als we hierover schrijven voelt men dat er ook aan hen wordt gedacht want verder worden we steeds meer geleefd en voor velen wordt het dan ieder voor zich en God voor ons allen.
    En de volgende zin komt me helemaal al jaren bekend voor:
    ‘Intimiderende pesters blijken zo gehaaid dat ze de rollen omdraaien…’
    Zo frustrerend als je goed wil doen en steeds met rug tegen muur staat…..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s