Hunnie hebben het gedaan…

Wie gedacht had dat er na de beide debatten over de Slag van Haren met beschuldigende vingers gewezen kon worden, kwam bedrogen uit. Veel meer dan een onderonsje tussen journalisten zijn de bijeenkomsten in Haren en Amsterdam niet geweest.

En de conclusie had ik iedereen wel per post kunnen doen toekomen. Iedereen heeft schuld gehad aan het uit de klauwen lopen van wat een verjaardagspartijtje had kunnen zijn maar een mediafeest werd. Politici, media en relschoppers. Ze mogen het zich allemaal aanrekenen dat Haren in september veel weg had van een slagveld. Met een meer dan trieste afloop.

Ik kan me wel vinden in de stelling van Steven de Jong (NRC). Hij stelt dat journalisten dergelijke ‘feestjes’ maar op hun eigen redactie moeten organiseren als ze daar zo dol op zijn. Een kritische noot in de richting van zijn vakbroeders. Niks op tegen. Dat noemen ze ook wel zelfreflectie.

Als ik alle commentaren goed gelezen heb, valt het op dat er maar bitter weinig journalisten verantwoordelijkheid hebben durven nemen. Er werd vooral naar elkaar gewezen. Hunnie hebben het gedaan en zullie stonden er bij en keken er naar.

Laten we even duidelijk zijn, er zijn door de media wel degelijk opruiende teksten de ether in geslingerd. Slam FM gooide wat kolen op het vuur door een leader te gebruiken met de tekst ‘The party that will bring an entire nation to the ground’ en 3FM liet zich evenmin onbetuigd. Deejay Timur Perlin zette burgemeester Bats voor gek en belde zelfs het meisje op waarmee alles was begonnen.

Ik deel ook de mening van De Jong dat de media een aanjagende rol heeft gehad. Hij zegt daarover: ‘In een normaal strafproces, zonder journalisten in de beklaagdenbank, zou de rechter snel klaar zijn. Opruiing wettig en overtuigend bewezen.’

De media kan nu wel doen alsof hun neus bloedt, maar als internetters elkaar berichten sturen dat zo’n beetje elke krant of omroep het over ProjectX Haren heeft moet je niet raar opkijken dat zoiets het effect van een lawine krijgt. Dat er juist dan sprake is van een aanzuigende werking. Omdat iedereen wel eens wil zien wat er werkelijk staat te gebeuren.

Iedereen is op heterdaad betrapt. Met beeld en geluid. Maar de hand in eigen boezem steken? Dat doet de media niet. Omdat ze op het punt blijven staan dat ze gewoon hun werk hebben gedaan. En juist daar ligt een van de kernen van het probleem. Ze hadden in mijn ogen beter wat terughoudender kunnen zijn.

Hoe dan ook, uiteindelijk komen we wel bij de vraag uit wie er met hekken en stenen heeft gegooid. Dat zijn niet de verslaggevers geweest. Wat we vast kunt stellen is dat iedereen de zaak schromelijk heeft onderschat. Op alle denkbare fronten. De grote vraag blijft echter hangen wat men er van heeft geleerd. De media kon daar tijdens de debatten geen antwoord op geven. De overige partijen zullen dat vraagteken pas in maart weghalen.

Hoop geschreeuw, weinig wol…

Daar zit je dan. Het klamme zweet staat in mijn handen. Waarschijnlijk van pure spanning. Mijn wederhelft is op jacht naar de bijlage van het Dagblad van het Noorden. Een bijlage van maar liefst acht pagina’s die ik straks letter voor letter ga verorberen. Acht pagina’s vol nieuwe informatie over de Nacht van Haren. Schokkende onthullingen afkomstig uit een onderzoek van de krant in samenwerking met RTV Noord. Daar reken ik tenminste op…

Als het gedrukte exemplaar voor mij ligt valt onmiddellijk één ding op. De voorpagina wordt opgesierd met een loeier van een foto waarop een min of meer gemaskerde man staat. Hij wijst ergens naar. Naar wie of wat blijft onduidelijk. De titel van de bijlage belooft acht pagina’s reconstructie van de rellen tijdens ProjectX in Haren.

Ik moet eerst even langs een jubilerende lepelverkoper, een schaars geklede blonde Friezin en een hond die het vertikt om in de berm van de snelweg te plassen. Zes pagina’s verder doemen tekst en foto’s op van wat een feestje had moeten zijn maar op een veldslag uitliep.

Vol verwachting klopt mijn hart. Met welke nieuwe gezichtspunten komen de onderzoekers op de proppen. Welke nieuwe feiten gaan zij onthullen. Op welke zere plek wordt de vinger gelegd.

Nadat ik de helft van de bijlage heb doorgenomen bekruipt mij een onrustig gevoel. Tot nu toe heb ik alleen nog maar een chronologische opsomming gekregen van wat er zich in de aanloop naar die avond en nacht vol rellen in september allemaal heeft afgespeeld. Niet veel nieuws onder de zon. Het zijn allemaal zaken die al veel langer op straat lagen. Dat schiet dus niet op. Ook het onderstaande citaat kan men daar rustig onder scharen.

Uit onderzoek van Dagblad van het Noorden en RTV Noord blijkt nu al dat crisisteam en politie wel opschaalden, maar achter de feiten aanliepen.

De hoop wordt gevestigd op het tweede deel. Misschien staan daar dan wel de regionale openbaringen in. Dat valt echter zwaar tegen. Veel verder dan een verlaat ooggetuigenverslag komen de papieren journalisten ook nu niet.

Potverdorie zeg. Ik wil die schokkende onthullingen lezen. Bevindingen die als een bom zullen inslaan bij de diverse overheden. Nou, mooi niet dus. Acht pagina’s leesvoer die nog eens laten zien hoe het uiteindelijk tot de ontploffing heeft kunnen komen. Waarin op geen enkele manier enige vorm van zelfreflectie terug is te vinden.

Toch hebben burgemeester Bats en korpschef Dros daags na de rellen niet hun eigen falen vastgesteld. Tot woede van burgers en politiemensen benadrukten ze dat ze optimaal voorbereid waren en al het mogelijke hadden gedaan.

Als ik een poosje later de bijlage heb doorgelezen voel ik me teleurgesteld. Dat gevoel wordt nog eens versterkt als er op de laatste ProjectX-pagina wordt gemeld dat men met een team verslaggevers op pad is geweest om met tientallen burgers, politiemensen, ondernemers, winkeliers en politici te praten. Zij hebben lang niet iedereen kunnen spreken. Waaronder politie, gemeente Groningen, ProRail en de Nederlandse Spoorwegen. Die partijen houden  hun kiezen vooralsnog stijf op elkaar.  En dat zijn nu juist de mensen die de antwoorden hebben. Zij wachten op de uitkomst van de commissie Cohen die komend voorjaar wordt verwacht.

Mijn conclusie? Dat hadden RTV Noord en het DvhN ook beter kunnen doen. Leuk voor de verkoopcijfers om juist op zaterdag met nieuws te komen dat dit predikaat amper verdient. Zo’n los nummer kost je namelijk wel 2,50 euro. En dan komt de regionale televisie ook nog met een reportage. Dat is weer goed voor de kijkcijfers. Omdat er voor de zoveelste keer beelden van plunderende en met hekken gooiende jongeren worden vertoond. Die doen het altijd goed. Omdat mensen daar liever naar kijken dan het natuurgeneuzel van Alex Vissering.

Het uitgebreide verhaal levert geen nieuwe gezichtspunten op. Het gevoel dat overblijft is dat van een hoop geschreeuw en weinig wol. De bijlage maakt kortom niks duidelijk. Net als de foto op de cover. Ik krijg ineens heel veel begrip voor het standpunt van de politie.

Wie zijn de schuldigen van ProjectX…

De politie heeft de Facebookrellen in Haren schromelijk onderschat. Dat is de conclusie van een onderzoek dat door het Dagblad van het Noorden en RTV Noord is gehouden.

Een van de uitkomsten is dat er te weinig ME-ers beschikbaar waren op het moment dat de rellen uitbraken. Dat bleken er slechts zestien te zijn. Waarom de korpsleiding iets anders beweerde? ’Zal wel een leugentje om bestwil zijn geweest’, volgens Goos de Boer van RTV Noord op zijn eigen zender.

Er kwamen later op de avond wel meer ME-ers bij maar toen was het kwaad al geschied. Was de beer al los om het even heel plat te zeggen. Communicatiemiddelen bleken niet goed te functioneren.

Niemand wist wat te doen om het compleet losgeslagen gepeupel te tackelen. De in allerijl opgetrommelde ME-ers die voor versterking moesten zorgen waren te laat. En stuurloos omdat duidelijke instructies ontbraken.

Nou mooi. We hebben de schuldigen te pakken. Het zal burgemeester Rob Bats van Haren en korpschef Oscar Dros wel de kop kosten. Zij zijn immers verantwoordelijk voor dit drama? Hadden er zelfs op de dag van de rellen nog alle vertrouwen in dat het allemaal wel zou meevallen.

Wat ik me afvraag is of RTV Noord zo goed is geweest om de rol van de media in het onderzoek te betrekken. Wat hebben ze bijvoorbeeld zelf gedaan om te voorkomen dat de verjaardag van een tiener zo verschrikkelijk uit de hand kon lopen?

Zal ik het u eens vertellen? Helemaal niets. Ze hebben het vuurtje niet aangestoken, maar de opgeklopte gekte wel van extra voeding voorzien. Er is een sfeer geschapen waardoor het wel mis moest gaan.

En dus durf ik te beweren dat ze, net als de andere social en traditionele media, medeschuldig zijn. Was het niet onze eigen zwaar gesubsidieerde regionale zender die tijdens de onlusten van een mediafeestje sprak? Waar gedurende de rellen werd opgeroepen om snel even een twitteraccount aan te maken met de hashtag ‘rtvnoord?’ Een schaamteloze poging om de eigen populariteit op een hele smakeloze manier een beetje op te krikken.

Verslaggever Arnoud Bodde moest herhaaldelijk live de lucht in. Op het moment dat de lampen aan gingen en de camera snorde zei hij zich te verbazen over het feit dat de relschoppers daar als vliegen op een pot met stroop op af kwamen. Natuurlijk doen ze dat Bodde. Hoe meer draaiende camera’s, hoe meer aandacht. En hoe gekker ze doen. Je moet wel knap onnozel zijn om dat niet te kunnen begrijpen. Wel eens van de term ‘aanzuigende werking’ gehoord?

Het journaille was er alleen maar omdat soortgelijke evenementen in het buitenland tot grote gewelddadigheden hadden geleid. Met andere woorden, ze stonden gewoon te wachten tot de vulkaan zou uitbarsten.

Alles wat zichzelf media pleegt te noemen heeft de misser van een 16-jarig meisje onder het vergrootglas gelegd. Dan kun je op je vingers natellen dat de kans op narigheid aanzienlijk wordt vergroot. Misschien dat alle Bodde’s, Wolthuizen en De Boer’s van Nederland daar ook eens bij stil kunnen staan?

Blijft overigens als een paal boven water staan dat niemand al die dwazen heeft uitgenodigd om winkels te plunderen. Met stenen te gooien. Straatmeubilair te vernielen. Een oudere Harenaar te mishandelen. Dat is namelijk wel waar het in essentie allemaal om draait.

ProjectX Haren. Het nadeel van snelrecht…

Is het snelrecht te snel geweest? Hebben we hier te maken met voortschrijdend inzicht? Of wentelen we de kosten van de ProjectX-rellen in Haren gewoon op de minderjarige raddraaiers af. Omdat het nu wel kan?

Voor de rechtbank in Groningen vond maandag de derde snelrechtzitting plaats naar aanleiding van de ongeregeldheden in Haren. Tijdens deze zitting was een aantal minderjarigen aan de beurt. Opmerkelijk was dat er nu wel stortingen in een schadefonds als bijzondere voorwaarde werden opgelegd.

Vorige week wees de politierechter alle vorderingen van de Officier van Justitie om geld in het fonds te storten nog af. Er waren toen teveel onduidelijkheden. Er moest er een causaal verband bestaan tussen de individuele dader en aangerichte schade. Moeilijk aan te tonen aldus de rechter en dus konden de raddraaiers zich de gang naar de flappentapper vooralsnog besparen.

De kinderrechter heeft anders geoordeeld en legde in vijf gevallen een boete van 250 euro op. De vragen die er toen nog lagen over de kapstok waaraan het fonds opgehangen moest worden, blijken uit de weg te zijn geruimd. En dat hebben de volwassenen in spé geweten.

Er is inmiddels aangekondigd dat het OM in hoger beroep gaat tegen de afwijzingen. Het zou kunnen betekenen dat de veroordeelde meerderjarigen alsnog ieder 500 euro moeten ophoesten. Het beroep houdt overigens ook in dat de opgelegde werkstraffen nog niet ten uitvoer gelegd kunnen worden.

De kritiek op Justitie neemt ondertussen steeds hardere vormen aan. ‘Te snel, onvoldoende voorbereid en amateuristisch’, luiden de kwalificaties naar aanleiding van het strafproces tegen de verdachten van de ongeregeldheden.

Advocaat Duco Keuning had zich onlangs al laten ontvallen dat er, als er snelrecht wordt toegepast, te weinig tijd voor de verdediging is om de zaak goed voor te bereiden. Maar ook dat er te weinig tijd is om andere belangrijke zaken goed uit te zoeken.

Nu doet ook strafrechtadvocaat Mathieu van Linde een duit in het zakje. Volgens hem is het Openbaar Ministerie de kwaliteit van haar eigen werk uit het oog verloren, door overhaast te werk te gaan. Hij pleit voor minder haast en een betere kwaliteit door het snelrecht na een paar maanden toe te passen. De balie van advocaten vertelt bij monde van mr. Niek Heidanus dat het eigenlijk  niet zo had gemoeten. ‘Haastige spoed is zelden goed’, aldus Heidanus.

Alleen het OM blijft van mening dat men juist heeft gehandeld. Dat er niets mis is met de samengestelde dossiers. Daar kun je wat van vinden. Vooral als je de claim van twee ME-ers er uit tilt. Zij zouden angstig zijn geworden toen ze door een vandaal bekogeld werden.

Hun claim verdween in de prullenbak. Omdat ze nooit in Haren geweest konden zijn op het moment dat de persoon in kwestie werd aangehouden. Omdat dat wat ze op papier hadden gezet gewoon niet waar kon zijn.

En dus kun je concluderen dat het niet altijd even handig is om het recht snel te laten zegevieren. Omdat er in de haast om te willen straffen wel eens klappen uitgedeeld zouden kunnen worden die de plank volledig mis slaan.

Over pisbekken en zwamnekken…

Rechtbankverslaggever Chris Klomp schreef de afgelopen week een ooggetuigenverslag van de gebeurtenissen in Haren. Hij stond met zijn snufferd aan het venster en maakte de ongeregeldheden van zeer nabij mee. Zijn verhaal, met als titel De held van Haren, werd door grote groepen mensen gelezen. En uiteraard had iedereen er een mening over. Moet kunnen. Geen enkel probleem mee.

Maar om de schrijver te betichten van het verdraaien van de feiten? Te zeggen dat hij een deel van de door hem opgesomde gebeurtenissen uit zijn duim heeft gezogen? Je moet het maar durven beweren. Vooral als je bedenkt dat sommigen dat wel hebben gedaan. En daar zelfs heel ver in zijn gegaan.

Een van hen is de beheerder van @mediamix_weblog. De man zegt in zijn profiel dat hij onder meer een hoax creator is, sarcastisch en verzamelaar van chickies. In dat licht bekeken moeten we zijn tweet van 21 september maar niet al te serieus nemen dus.

Met enig gevoel voor sarcasme kun je immers stellen dat hij gewoon een hoax de gedigitaliseerde wereld in heeft geslingerd. So what. Dat doen er zovelen. En we stinken er met bijna net zovelen in. Je kunt volgens sommigen echter te ver gaan. Vindt ook Chris Klomp. Vooral als je de volgende tweet leest van mediamix_weblog.

BREKEND! Ik sta naast de hulpdiensten in #Haren.. Meisje is zojuist overleden. #ProjectX. OMG, Wat is dit erg..

Oke, er was aangekondigd dat er een hoax zou komen maar is dit, en dan druk ik me voorzichtig uit, niet een beetje onsmakelijk? @Mediamix_weblog vindt van niet. Hij ragt overal dwars doorheen. Mensen moeten ‘ophoeren.’ Anders brandt hij ze af.

Een politievoorlichter wordt zelfs verweten dat hij uit zijn ‘pisbek zwamt’ en ‘eenzijdige verhalen meebrengt naar een bureau.’ Waarbij de blogger afsluit met de tekst ‘de kut voor je jankbek!’ en de boodschap ‘Nah ja.. Dan ook maar aangifte tegen regiopolitie zwamnek @HeidanusPaul doen vanwege laster en smaad.’

Wikipedia zegt dat het woord hoax voor allerlei bedrog en nep wordt gebruikt. In feite wordt een grote groep mensen voor de gek gehouden. Het lijkt op een grap, maar is eigenlijk kwaadaardiger en feitelijk alleen leuk voor de makers ervan. Een hoax is vaak minder ernstig dan echte oplichterij of fraude.

De vraag is of de makers dergelijke grappen dan maar voor zichzelf moeten houden. Maar ja, wat is nou de waarde van een grap als je anderen er niet mee kunt confronteren.

En dus kun je je afvragen waar de grens ligt. Heeft mediamix_weblog een grens overschreden? Of past het bij zijn uitdagende, sarcastisch getinte en platte gevoel voor humor. Moeten we ons er kortom niet al te druk over maken en heeft Chris Klomp overspannen gereageerd door te stellen dat volgers van @mediamix_weblog niets beter zijn dan de raddraaiers die Haren op stelten hebben gezet?

In het kader van hoor en wederhoor tijd om de ‘beklaagde’ te vragen wat zijn versie van het verhaal is. Die heeft, ondanks een verzoek daartoe, nog altijd niet gereageerd. Mocht hij dat alsnog doen zal ik deze uiteraard toevoegen.

Goos en de meppende ME-er…

RTV Noord-verslaggever Goos de Boer heeft tijdens de ongeregeldheden in Haren tikken van de ME gekregen. Na enige dagen nadenken heeft hij besloten aangifte te doen. In een zelfgeschreven blog legt hij uit waarom.

Ben er uit. Na lang wikken en wegen. Ga toch aangifte doen tegen de politieman die me op de grond werkte bij de Slag van Haren. Zeker niet omdat Barbertje moet hangen. Integendeel. Wel om duidelijk te maken dat mensen die hun werk doen ongemoeid dienen te worden gelaten. Zelfs in hectische omstandigheden.

In eerste instantie was de journalist verontwaardigd. Terecht. Zoiets verwacht je niet als je in functie bent. En dat ook nog eens duidelijk herkenbaar. Terwijl je enorme risico’s neemt door je op het slagveld te begeven.

Wat mij enigszins bevreemdt, is dat De Boer daags na het voorval op zijn eigen zender in geuren en kleuren verklaarde er eigenlijk wel begrip voor op te kunnen brengen dat hij in het heetst van de strijd een tik had opgelopen. Juist omdat het allemaal zo hectisch was geweest. Hij had zelfs  wat te drinken gekregen. Waarom dan nu alsnog die aangifte?

Er is nog wat anders dat uiteindelijk doorslaggevend is voor het besluit toch aangifte te doen. En dat is een hernieuwde kennismaking met mijn belager diep in de Harense nacht. Nadat eindelijk (en ook tot mijn opluchting) de rust wat was teruggekeerd en de klus er op zat, kwam hij opnieuw op me af lopen. Nu zonder wapenstok, maar samen met collega. Zijn eerste woorden: ‘Ik had je toch gewaarschuwd en mijn collega is getuige.’ Jawel. Helaas voor hem:  we waren al heel lang live op de zender en er zijn dus honderdduizenden getuigen die het tegendeel kunnen aantonen.
Vooral de toon was niet oke. Dat was er eentje in de stijl van ‘politie-tegen-overtreder’. Had hij gezegd ‘sorry, het was allemaal zo hectisch’, was deze blog nooit geschreven en er al helemaal geen aangifte gedaan.

Het gaat hem er dus kennelijk niet eens zozeer om dat hij, hoewel hij daar wel een punt heeft, bij zijn werkzaamheden is gehinderd. Nee, Goos heeft geen excuus gekregen. Voelt zich daardoor ogenschijnlijk tekort gedaan en doet aangifte. Is dat niet een beetje kleinzerig? Waar is die begripvolle verslaggever ineens gebleven?

Als ze John ‘het spijt me’ Williams nou met een bloemetje naar de burelen van RTV Noord sturen en er een oprecht sorry van de meppende ME-er aan vastknopen. Is de zaak dan uit de wereld Goos?

Klagen mag. Dragen moet ook. Dat geldt zeker voor RTV Noord. Wiens presentatrice Femke Wolthuis tijdens de verslaggeving over de rellen doodleuk van een mediafeestje sprak. Waarna zelfs via de radio werd opgeroepen om snel een twitteraccount aan te maken. En daarbij vooral niet de hashtag RTV Noord te vergeten. Dat is uiteraard niet strafbaar maar op zijn minst een volledig misplaatst en onsmakelijk gevoel voor humor. Ook daar zijn honderdduizenden getuigen voor.

Het staat natuurlijk in geen verhouding tot het leed dat Goos de Boer is aangedaan.  Toch wil ik het even gezegd hebben. En mocht de aangeslagen verslaggever zich door dit schrijven ook nog eens  in zijn goede eer en naam aangetast voelen? Dan zeg ik bij dezen meteen sorry. Een bos bloemen is me namelijk te duur en John Williams moet ik al helemaal niet..